{"id":33180,"date":"2025-09-04T16:00:00","date_gmt":"2025-09-04T22:00:00","guid":{"rendered":"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/?p=33180"},"modified":"2025-09-04T16:07:57","modified_gmt":"2025-09-04T22:07:57","slug":"mario-cesar-el-forajido-mexicanisimo","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/?p=33180","title":{"rendered":"Mario C\u00e9sar: El forajido mexican\u00edsimo"},"content":{"rendered":"\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><a href=\"Por: Gustavo Bravo Govea\"><strong>Por: <\/strong>Gustavo Bravo Govea<\/a><\/p>\n\n\n\n<p class=\"wp-block-paragraph\"><strong>Fotos:<\/strong> Cortes\u00eda de Don Mexican\u00edsimo<\/p>\n\n\n<!-- wp:themify-builder\/canvas \/--><!-- AddThis Advanced Settings generic via filter on the_content --><!-- AddThis Share Buttons generic via filter on the_content -->","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>Mario C\u00e9sar, mejor conocido como Don Mexican\u00edsimo, nos lleva a trav\u00e9s de sus piezas a lo sobrenatural mexicano, los diablos, la muerte, las calaveras, los dichos populares, los charros y los mariachis. Conoce m\u00e1s sobre \u00e9l en esta entrevista:<!-- AddThis Advanced Settings generic via filter on get_the_excerpt --><!-- AddThis Share Buttons generic via filter on get_the_excerpt --><\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":33205,"comment_status":"open","ping_status":"open","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":{"footnotes":""},"categories":[4],"tags":[1225,212,1754,2021,82,9,2020],"class_list":["post-33180","post","type-post","status-publish","format-standard","has-post-thumbnail","hentry","category-entrevistas","tag-artepopular","tag-artesvisuales","tag-artistasdepachuca","tag-donmexicanismo","tag-entrevista","tag-ilustracion","tag-mariocesar","has-post-title","has-post-date","has-post-category","has-post-tag","has-post-comment","has-post-author",""],"yoast_head":"<!-- This site is optimized with the Yoast SEO plugin v28.2 - https:\/\/yoast.com\/product\/yoast-seo-wordpress\/ -->\n<title>Mario C\u00e9sar: El forajido mexican\u00edsimo - Museo Virtual de Pachuca<\/title>\n<meta name=\"description\" content=\"Museo Virtual de Pachuca\" \/>\n<meta name=\"robots\" content=\"index, follow, max-snippet:-1, max-image-preview:large, max-video-preview:-1\" \/>\n<link rel=\"canonical\" href=\"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/?p=33180\" \/>\n<meta property=\"og:locale\" content=\"es_ES\" \/>\n<meta property=\"og:type\" content=\"article\" \/>\n<meta property=\"og:title\" content=\"Mario C\u00e9sar: El forajido mexican\u00edsimo - Museo Virtual de Pachuca\" \/>\n<meta property=\"og:description\" content=\"Museo Virtual de Pachuca\" \/>\n<meta property=\"og:url\" content=\"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/?p=33180\" \/>\n<meta property=\"og:site_name\" content=\"Museo Virtual de Pachuca\" \/>\n<meta property=\"article:publisher\" content=\"https:\/\/www.facebook.com\/museovirtualpachuca\/\" \/>\n<meta property=\"article:published_time\" content=\"2025-09-04T22:00:00+00:00\" \/>\n<meta property=\"article:modified_time\" content=\"2025-09-04T22:07:57+00:00\" \/>\n<meta property=\"og:image\" content=\"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/496045160_1244379651020824_5464714906392177936_n-e1756834343973.jpg\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:width\" content=\"1440\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:height\" content=\"858\" \/>\n\t<meta property=\"og:image:type\" content=\"image\/jpeg\" \/>\n<meta name=\"author\" content=\"muvipa\" \/>\n<meta name=\"twitter:card\" content=\"summary_large_image\" \/>\n<meta name=\"twitter:creator\" content=\"@MUSEOMUVIPA\" \/>\n<meta name=\"twitter:site\" content=\"@MUSEOMUVIPA\" \/>\n<meta name=\"twitter:label1\" content=\"Escrito por\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data1\" content=\"muvipa\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:label2\" content=\"Tiempo de lectura\" \/>\n\t<meta name=\"twitter:data2\" content=\"6 minutos\" \/>\n<script type=\"application\/ld+json\" class=\"yoast-schema-graph\">{\"@context\":\"https:\\\/\\\/schema.org\",\"@graph\":[{\"@type\":\"Article\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.muvipa.com.mx\\\/?p=33180#article\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.muvipa.com.mx\\\/?p=33180\"},\"author\":{\"name\":\"muvipa\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.muvipa.com.mx\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/ead80b2c042b8e5b79d80904c5ba3afd\"},\"headline\":\"Mario C\u00e9sar: El forajido mexican\u00edsimo\",\"datePublished\":\"2025-09-04T22:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2025-09-04T22:07:57+00:00\",\"mainEntityOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.muvipa.com.mx\\\/?p=33180\"},\"wordCount\":1118,\"commentCount\":0,\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.muvipa.com.mx\\\/#organization\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.muvipa.com.mx\\\/?p=33180#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.muvipa.com.mx\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/09\\\/496045160_1244379651020824_5464714906392177936_n-e1756834343973.jpg\",\"keywords\":[\"Artepopular\",\"artesvisuales\",\"artistasdepachuca\",\"DonMexicanismo\",\"entrevista\",\"ilustraci\u00f3n\",\"MarioC\u00e9sar\"],\"articleSection\":[\"Entrevistas\"],\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"CommentAction\",\"name\":\"Comment\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.muvipa.com.mx\\\/?p=33180#respond\"]}]},{\"@type\":\"WebPage\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.muvipa.com.mx\\\/?p=33180\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.muvipa.com.mx\\\/?p=33180\",\"name\":\"Mario C\u00e9sar: El forajido mexican\u00edsimo - Museo Virtual de Pachuca\",\"isPartOf\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.muvipa.com.mx\\\/#website\"},\"primaryImageOfPage\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.muvipa.com.mx\\\/?p=33180#primaryimage\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.muvipa.com.mx\\\/?p=33180#primaryimage\"},\"thumbnailUrl\":\"https:\\\/\\\/www.muvipa.com.mx\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/09\\\/496045160_1244379651020824_5464714906392177936_n-e1756834343973.jpg\",\"datePublished\":\"2025-09-04T22:00:00+00:00\",\"dateModified\":\"2025-09-04T22:07:57+00:00\",\"description\":\"Museo Virtual de Pachuca\",\"breadcrumb\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.muvipa.com.mx\\\/?p=33180#breadcrumb\"},\"inLanguage\":\"es\",\"potentialAction\":[{\"@type\":\"ReadAction\",\"target\":[\"https:\\\/\\\/www.muvipa.com.mx\\\/?p=33180\"]}]},{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.muvipa.com.mx\\\/?p=33180#primaryimage\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.muvipa.com.mx\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/09\\\/496045160_1244379651020824_5464714906392177936_n-e1756834343973.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.muvipa.com.mx\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2025\\\/09\\\/496045160_1244379651020824_5464714906392177936_n-e1756834343973.jpg\",\"width\":1440,\"height\":858},{\"@type\":\"BreadcrumbList\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.muvipa.com.mx\\\/?p=33180#breadcrumb\",\"itemListElement\":[{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":1,\"name\":\"Portada\",\"item\":\"https:\\\/\\\/www.muvipa.com.mx\\\/\"},{\"@type\":\"ListItem\",\"position\":2,\"name\":\"Mario C\u00e9sar: El forajido mexican\u00edsimo\"}]},{\"@type\":\"WebSite\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.muvipa.com.mx\\\/#website\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.muvipa.com.mx\\\/\",\"name\":\"MUVIPA\",\"description\":\"Museo Virtual de Pachuca\",\"publisher\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.muvipa.com.mx\\\/#organization\"},\"potentialAction\":[{\"@type\":\"SearchAction\",\"target\":{\"@type\":\"EntryPoint\",\"urlTemplate\":\"https:\\\/\\\/www.muvipa.com.mx\\\/?s={search_term_string}\"},\"query-input\":{\"@type\":\"PropertyValueSpecification\",\"valueRequired\":true,\"valueName\":\"search_term_string\"}}],\"inLanguage\":\"es\"},{\"@type\":\"Organization\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.muvipa.com.mx\\\/#organization\",\"name\":\"Museo Virtual de Pachuca\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.muvipa.com.mx\\\/\",\"logo\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.muvipa.com.mx\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\",\"url\":\"https:\\\/\\\/www.muvipa.com.mx\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/09\\\/cropped-principal.jpg\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/www.muvipa.com.mx\\\/wp-content\\\/uploads\\\/2018\\\/09\\\/cropped-principal.jpg\",\"width\":512,\"height\":512,\"caption\":\"Museo Virtual de Pachuca\"},\"image\":{\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.muvipa.com.mx\\\/#\\\/schema\\\/logo\\\/image\\\/\"},\"sameAs\":[\"https:\\\/\\\/www.facebook.com\\\/museovirtualpachuca\\\/\",\"https:\\\/\\\/x.com\\\/MUSEOMUVIPA\",\"https:\\\/\\\/www.instagram.com\\\/muvipa\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.pinterest.com.mx\\\/holamuvipa\\\/\",\"https:\\\/\\\/www.youtube.com\\\/channel\\\/UCG-A1s9_Q6fGShym1BHj6Hg\"]},{\"@type\":\"Person\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/www.muvipa.com.mx\\\/#\\\/schema\\\/person\\\/ead80b2c042b8e5b79d80904c5ba3afd\",\"name\":\"muvipa\",\"image\":{\"@type\":\"ImageObject\",\"inLanguage\":\"es\",\"@id\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/d386d4e5e47f2bd65006ab78d65cc6784310aff44e6447d517c4b25728ce1d82?s=96&d=retro&r=g\",\"url\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/d386d4e5e47f2bd65006ab78d65cc6784310aff44e6447d517c4b25728ce1d82?s=96&d=retro&r=g\",\"contentUrl\":\"https:\\\/\\\/secure.gravatar.com\\\/avatar\\\/d386d4e5e47f2bd65006ab78d65cc6784310aff44e6447d517c4b25728ce1d82?s=96&d=retro&r=g\",\"caption\":\"muvipa\"},\"url\":\"https:\\\/\\\/www.muvipa.com.mx\\\/?author=1\"}]}<\/script>\n<!-- \/ Yoast SEO plugin. -->","yoast_head_json":{"title":"Mario C\u00e9sar: El forajido mexican\u00edsimo - Museo Virtual de Pachuca","description":"Museo Virtual de Pachuca","robots":{"index":"index","follow":"follow","max-snippet":"max-snippet:-1","max-image-preview":"max-image-preview:large","max-video-preview":"max-video-preview:-1"},"canonical":"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/?p=33180","og_locale":"es_ES","og_type":"article","og_title":"Mario C\u00e9sar: El forajido mexican\u00edsimo - Museo Virtual de Pachuca","og_description":"Museo Virtual de Pachuca","og_url":"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/?p=33180","og_site_name":"Museo Virtual de Pachuca","article_publisher":"https:\/\/www.facebook.com\/museovirtualpachuca\/","article_published_time":"2025-09-04T22:00:00+00:00","article_modified_time":"2025-09-04T22:07:57+00:00","og_image":[{"width":1440,"height":858,"url":"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/496045160_1244379651020824_5464714906392177936_n-e1756834343973.jpg","type":"image\/jpeg"}],"author":"muvipa","twitter_card":"summary_large_image","twitter_creator":"@MUSEOMUVIPA","twitter_site":"@MUSEOMUVIPA","twitter_misc":{"Escrito por":"muvipa","Tiempo de lectura":"6 minutos"},"schema":{"@context":"https:\/\/schema.org","@graph":[{"@type":"Article","@id":"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/?p=33180#article","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/?p=33180"},"author":{"name":"muvipa","@id":"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/#\/schema\/person\/ead80b2c042b8e5b79d80904c5ba3afd"},"headline":"Mario C\u00e9sar: El forajido mexican\u00edsimo","datePublished":"2025-09-04T22:00:00+00:00","dateModified":"2025-09-04T22:07:57+00:00","mainEntityOfPage":{"@id":"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/?p=33180"},"wordCount":1118,"commentCount":0,"publisher":{"@id":"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/#organization"},"image":{"@id":"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/?p=33180#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/496045160_1244379651020824_5464714906392177936_n-e1756834343973.jpg","keywords":["Artepopular","artesvisuales","artistasdepachuca","DonMexicanismo","entrevista","ilustraci\u00f3n","MarioC\u00e9sar"],"articleSection":["Entrevistas"],"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"CommentAction","name":"Comment","target":["https:\/\/www.muvipa.com.mx\/?p=33180#respond"]}]},{"@type":"WebPage","@id":"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/?p=33180","url":"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/?p=33180","name":"Mario C\u00e9sar: El forajido mexican\u00edsimo - Museo Virtual de Pachuca","isPartOf":{"@id":"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/#website"},"primaryImageOfPage":{"@id":"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/?p=33180#primaryimage"},"image":{"@id":"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/?p=33180#primaryimage"},"thumbnailUrl":"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/496045160_1244379651020824_5464714906392177936_n-e1756834343973.jpg","datePublished":"2025-09-04T22:00:00+00:00","dateModified":"2025-09-04T22:07:57+00:00","description":"Museo Virtual de Pachuca","breadcrumb":{"@id":"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/?p=33180#breadcrumb"},"inLanguage":"es","potentialAction":[{"@type":"ReadAction","target":["https:\/\/www.muvipa.com.mx\/?p=33180"]}]},{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/?p=33180#primaryimage","url":"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/496045160_1244379651020824_5464714906392177936_n-e1756834343973.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/496045160_1244379651020824_5464714906392177936_n-e1756834343973.jpg","width":1440,"height":858},{"@type":"BreadcrumbList","@id":"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/?p=33180#breadcrumb","itemListElement":[{"@type":"ListItem","position":1,"name":"Portada","item":"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/"},{"@type":"ListItem","position":2,"name":"Mario C\u00e9sar: El forajido mexican\u00edsimo"}]},{"@type":"WebSite","@id":"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/#website","url":"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/","name":"MUVIPA","description":"Museo Virtual de Pachuca","publisher":{"@id":"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/#organization"},"potentialAction":[{"@type":"SearchAction","target":{"@type":"EntryPoint","urlTemplate":"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/?s={search_term_string}"},"query-input":{"@type":"PropertyValueSpecification","valueRequired":true,"valueName":"search_term_string"}}],"inLanguage":"es"},{"@type":"Organization","@id":"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/#organization","name":"Museo Virtual de Pachuca","url":"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/","logo":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/#\/schema\/logo\/image\/","url":"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/cropped-principal.jpg","contentUrl":"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2018\/09\/cropped-principal.jpg","width":512,"height":512,"caption":"Museo Virtual de Pachuca"},"image":{"@id":"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/#\/schema\/logo\/image\/"},"sameAs":["https:\/\/www.facebook.com\/museovirtualpachuca\/","https:\/\/x.com\/MUSEOMUVIPA","https:\/\/www.instagram.com\/muvipa\/","https:\/\/www.pinterest.com.mx\/holamuvipa\/","https:\/\/www.youtube.com\/channel\/UCG-A1s9_Q6fGShym1BHj6Hg"]},{"@type":"Person","@id":"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/#\/schema\/person\/ead80b2c042b8e5b79d80904c5ba3afd","name":"muvipa","image":{"@type":"ImageObject","inLanguage":"es","@id":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d386d4e5e47f2bd65006ab78d65cc6784310aff44e6447d517c4b25728ce1d82?s=96&d=retro&r=g","url":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d386d4e5e47f2bd65006ab78d65cc6784310aff44e6447d517c4b25728ce1d82?s=96&d=retro&r=g","contentUrl":"https:\/\/secure.gravatar.com\/avatar\/d386d4e5e47f2bd65006ab78d65cc6784310aff44e6447d517c4b25728ce1d82?s=96&d=retro&r=g","caption":"muvipa"},"url":"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/?author=1"}]}},"brizy_media":[],"builder_content":"<p><a href=\"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/452463247_18445485163034176_124887684745363612_n.jpg\"><img src=\"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/452463247_18445485163034176_124887684745363612_n-300x300.jpg\" alt=\"\" width=\"426\" height=\"426\" \/><\/a><\/p>\n<p>Mario C\u00e9sar Hern\u00e1ndez L\u00f3pez, mejor conocido como <strong>Don Mexican\u00edsimo,<\/strong> es un artista dalt\u00f3nico originario de Xolostitla de Morelos. Los ambientes rurales, los barrios, las colonias populares y los pueblos donde m\u00e1s le gusta habitar forjaron su identidad, sus ideales y su estilo art\u00edstico. El sobrenatural mexicano, los diablos, la muerte, las calaveras, los dichos populares, los charros y los mariachis suelen estar presentes en sus obras sat\u00edricas.<\/p><p>El nombre<strong> <em>Don Mexican\u00edsimo<\/em><\/strong>, surge de un video en el que entrevistan al escritor Jordi Sierra i Fabra, quien menciona que para ser un artista exitoso solo hay de tres modos: nacer con dinero, heredar un buen apellido o construirse un nombre. Como \u00e9l proven\u00eda de una familia obrera sin dinero y sin un apellido que lo respaldara, opt\u00f3 por la tercera opci\u00f3n; hacerse un nombre. Al pensar que sus apellidos eran los m\u00e1s comunes del mundo, lleg\u00f3 a la conclusi\u00f3n de que no eran mexicanos, sino mexican\u00edsimos. Le gust\u00f3 esa idea de s\u00e1tira, burla y exageraci\u00f3n, sobre todo al agregar el<strong> \u201c<\/strong><em><strong>Don<\/strong>\u201d<\/em>. Con el tiempo sinti\u00f3 que ese nombre estaba destinado a su persona, como si le perteneciera desde siempre. A sus veinticinco a\u00f1os considera que tiene toda la vida para llenarlo.<\/p><p><a href=\"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/491368229_1231402402318549_2703789482243485539_n.jpg\"><img src=\"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/491368229_1231402402318549_2703789482243485539_n-300x300.jpg\" alt=\"\" width=\"380\" height=\"380\" \/><\/a><\/p>\n<p>Su daltonismo no fue diagnosticado hasta los dieciocho, debido a que no le generaba problemas y, como \u00e9l mismo se\u00f1ala, tenemos poca educaci\u00f3n visual, de manera que muchas personas pueden llegar a la adultez sin saberlo. Por su forma de percibir el color, al principio se centr\u00f3 en el dibujo en blanco y negro, en tinta china y grafito. Despu\u00e9s comenz\u00f3 a enfrentarse a la pintura y al color. En lo digital se apoy\u00f3 en herramientas como el cuentagotas, los c\u00f3digos de color y los pantones.<\/p><blockquote><p><em>\u201c\u2014El daltonismo ha sido una bandera que he portado orgullosamente. Por eso siempre digo que soy dalt\u00f3nico, porque creo que cuando eres artista y te enfrentas a tantas personas creando, las cosas que te hacen raro, \u00fanico y diferentes son las que m\u00e1s debes agarrar y defender para que sean tu bandera ante el mundo. El daltonismo m\u00e1s que un defecto se convirti\u00f3 en una de las principales caracter\u00edsticas de mi obra. Creo que hubiera sido bastante aburrido que tambi\u00e9n el color se me diera y que pudiera pintar como quer\u00eda en un inicio. Fue un punto de partida: saber que iba a tener un reto interesante por solventar a lo largo de mi carrera y que me iba a acompa\u00f1ar toda mi vida. Creo que el miedo es valioso porque te dice por d\u00f3nde empezar. Entonces, si algo te da miedo, ese es el primer lugar que tienes que atender, y la gente y el tiempo premian la valent\u00eda. Tal vez esa cosa te asusta, pero el hecho de que te asuste significa que es importante y que es valiosa.\u201d<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p><strong>Don Mexicanisimo<\/strong> empez\u00f3 dibujando autorretratos porque su rostro era lo que ten\u00eda m\u00e1s a la mano y se le hac\u00eda mucho m\u00e1s c\u00f3modo que dibujar a otros.<\/p>\n<blockquote><p><em>\u201c\u2014Antes del arte no me gustaba convivir con otras personas, no hablaba, no sab\u00eda c\u00f3mo mantener una conversaci\u00f3n. Entonces, al momento de modelar, ten\u00eda una mirada muy t\u00edmida. Al inicio no me gustaba mostrar mis dientes ni mi nariz. Mis cejas, siempre fueron como un punto de inseguridad durante la adolescencia y ahora que soy artista se volvieron de mis rasgos favoritos, de las que m\u00e1s hacen que el dibujo se parezca a m\u00ed. Cualquier cosa que dibujaba le pon\u00eda cejas gruesas y se volv\u00eda yo inmediatamente. A veces hasta las exagero a prop\u00f3sito como un ejercicio de s\u00e1tira. Por ejemplo, si pienso que mi nariz est\u00e1 grande, entonces dibujo una a\u00fan m\u00e1s grande, para que cuando la vean me digan que no es tan grande como creo. De esa manera ya no se vuelve algo que te preocupe.\u201d<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p>\u00a0<\/p><p><a href=\"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/494883061_1237561151702674_3428245135481867140_n.jpg\"><img src=\"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/494883061_1237561151702674_3428245135481867140_n-300x300.jpg\" alt=\"\" width=\"499\" height=\"499\" \/><\/a><\/p>\n<p>Adem\u00e1s de su daltonismo, <strong>Don Mexican\u00edsimo<\/strong> ha enfrentado retos en el \u00e1mbito familiar, ya que su pap\u00e1 quer\u00eda que estudiara una ingenier\u00eda para asegurarle un buen futuro. As\u00ed que tuvo que enfrentarlo para decirle que no seguir\u00eda ese camino. Lo dif\u00edcil es que hasta el d\u00eda de hoy su padre no lo aprueba, a pesar de los resultados que ha mostrado. Pero no lo culpa, porque existe esa idea de que los artistas se van a morir de hambre. Don Mexican\u00edsimo cree que justamente hay que pasar de largo y darse cuenta de que el arte mueve recursos, genera oportunidades y te permite forjar tu propio trabajo, lo cual es una bendici\u00f3n que no todos tienen.<\/p>\n<img src=\"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/489812504_1214628463995943_7493212135515623373_n-1024x1024-380x380.jpg\" width=\"380\" height=\"380\" title=\"489812504_1214628463995943_7493212135515623373_n\" alt=\"489812504_1214628463995943_7493212135515623373_n\" srcset=\"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/489812504_1214628463995943_7493212135515623373_n-1024x1024-380x380.jpg 380w, https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/489812504_1214628463995943_7493212135515623373_n-300x300.jpg 300w, https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/489812504_1214628463995943_7493212135515623373_n-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/489812504_1214628463995943_7493212135515623373_n-150x150.jpg 150w, https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/489812504_1214628463995943_7493212135515623373_n-768x768.jpg 768w, https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/489812504_1214628463995943_7493212135515623373_n-1024x1024-360x360.jpg 360w, https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/489812504_1214628463995943_7493212135515623373_n.jpg 1080w\" sizes=\"(max-width: 380px) 100vw, 380px\" \/> <img src=\"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/489339466_1215114827280640_8853879188254612272_n-1024x1024-380x380.jpg\" width=\"380\" height=\"380\" title=\"489339466_1215114827280640_8853879188254612272_n\" alt=\"489339466_1215114827280640_8853879188254612272_n\" srcset=\"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/489339466_1215114827280640_8853879188254612272_n-1024x1024-380x380.jpg 380w, https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/489339466_1215114827280640_8853879188254612272_n-300x300.jpg 300w, https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/489339466_1215114827280640_8853879188254612272_n-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/489339466_1215114827280640_8853879188254612272_n-150x150.jpg 150w, https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/489339466_1215114827280640_8853879188254612272_n-768x768.jpg 768w, https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/489339466_1215114827280640_8853879188254612272_n-1024x1024-360x360.jpg 360w, https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/489339466_1215114827280640_8853879188254612272_n.jpg 1080w\" sizes=\"(max-width: 380px) 100vw, 380px\" \/> <img src=\"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/489813175_1216816347110488_834641875031628939_n-1024x1024-380x380.jpg\" width=\"380\" height=\"380\" title=\"489813175_1216816347110488_834641875031628939_n\" alt=\"489813175_1216816347110488_834641875031628939_n\" srcset=\"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/489813175_1216816347110488_834641875031628939_n-1024x1024-380x380.jpg 380w, https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/489813175_1216816347110488_834641875031628939_n-300x300.jpg 300w, https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/489813175_1216816347110488_834641875031628939_n-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/489813175_1216816347110488_834641875031628939_n-150x150.jpg 150w, https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/489813175_1216816347110488_834641875031628939_n-768x768.jpg 768w, https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/489813175_1216816347110488_834641875031628939_n-1024x1024-360x360.jpg 360w, https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/489813175_1216816347110488_834641875031628939_n.jpg 1080w\" sizes=\"(max-width: 380px) 100vw, 380px\" \/> <img src=\"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/494483195_1235561785235944_7090927798026136407_n-1024x1024-380x380.jpg\" width=\"380\" height=\"380\" title=\"494483195_1235561785235944_7090927798026136407_n\" alt=\"494483195_1235561785235944_7090927798026136407_n\" srcset=\"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/494483195_1235561785235944_7090927798026136407_n-1024x1024-380x380.jpg 380w, https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/494483195_1235561785235944_7090927798026136407_n-300x300.jpg 300w, https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/494483195_1235561785235944_7090927798026136407_n-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/494483195_1235561785235944_7090927798026136407_n-150x150.jpg 150w, https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/494483195_1235561785235944_7090927798026136407_n-768x768.jpg 768w, https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/494483195_1235561785235944_7090927798026136407_n-1024x1024-360x360.jpg 360w, https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/494483195_1235561785235944_7090927798026136407_n.jpg 1440w\" sizes=\"(max-width: 380px) 100vw, 380px\" \/> <img src=\"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/489952032_1215114890613967_7384017340908794102_n-1024x1024-380x380.jpg\" width=\"380\" height=\"380\" title=\"489952032_1215114890613967_7384017340908794102_n\" alt=\"489952032_1215114890613967_7384017340908794102_n\" srcset=\"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/489952032_1215114890613967_7384017340908794102_n-1024x1024-380x380.jpg 380w, https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/489952032_1215114890613967_7384017340908794102_n-300x300.jpg 300w, https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/489952032_1215114890613967_7384017340908794102_n-1024x1024.jpg 1024w, https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/489952032_1215114890613967_7384017340908794102_n-150x150.jpg 150w, https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/489952032_1215114890613967_7384017340908794102_n-768x768.jpg 768w, https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/489952032_1215114890613967_7384017340908794102_n-1024x1024-360x360.jpg 360w, https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/489952032_1215114890613967_7384017340908794102_n.jpg 1080w\" sizes=\"(max-width: 380px) 100vw, 380px\" \/>\n<p>Actualmente<strong> Mario C\u00e9sar<\/strong> imparte clases de dibujo y pintura en el Centro de las Artes. Prepara un taller de grabado en la <a href=\"https:\/\/www.instagram.com\/fundacion.arturoherrera?utm_source=ig_web_button_share_sheet&amp;igsh=M29sdWhzMms3YmI2\">Fundaci\u00f3n Arturo Herrera Caba\u00f1as<\/a> y presenta el <em>Proyecto Mitotero<\/em> en sus redes sociales.<\/p><blockquote><p><em>\u201c\u2014Mitotero surge de una parte muy oscura de mi vida, donde se quem\u00f3 mi disco duro y perd\u00ed casi todo lo que hab\u00eda construido en tres a\u00f1os de trabajo digital. Despu\u00e9s de cinco meses de incertidumbre logr\u00e9 recuperar esos archivos y justo entonces me di cuenta de que estuvieron a punto de perderse sin que nadie los viera. Por eso decid\u00ed dejarlos libres en mis redes como un acervo que responde a la idea de mostrar mi obra sin depender de la industria art\u00edstica.\u201d<\/em><\/p><\/blockquote>\n<img src=\"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/495542537_1244379664354156_4166027287196864198_n-819x1024-400x600.jpg\" width=\"400\" height=\"600\" title=\"495542537_1244379664354156_4166027287196864198_n\" alt=\"495542537_1244379664354156_4166027287196864198_n\"> <img src=\"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/495573958_1244379871020802_9184961201959994019_n-819x1024-400x600.jpg\" width=\"400\" height=\"600\" title=\"495573958_1244379871020802_9184961201959994019_n\" alt=\"495573958_1244379871020802_9184961201959994019_n\"> <img src=\"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/495580856_1244380004354122_2892632132937483079_n-819x1024-400x600.jpg\" width=\"400\" height=\"600\" title=\"495580856_1244380004354122_2892632132937483079_n\" alt=\"495580856_1244380004354122_2892632132937483079_n\"> <img src=\"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/496045160_1244379651020824_5464714906392177936_n-1-819x1024-400x600.jpg\" width=\"400\" height=\"600\" title=\"496045160_1244379651020824_5464714906392177936_n\" alt=\"496045160_1244379651020824_5464714906392177936_n\"> <img src=\"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/496143092_1245979817527474_8221198927563149457_n-819x1024-400x600.jpg\" width=\"400\" height=\"600\" title=\"496143092_1245979817527474_8221198927563149457_n\" alt=\"496143092_1245979817527474_8221198927563149457_n\"> <img src=\"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/495511497_1244379684354154_3203828493387547748_n.jpg\" width=\"400\" height=\"600\" title=\"Mario C\u00e9sar: El forajido mexican\u00edsimo\" alt=\"Mario C\u00e9sar: El forajido mexican\u00edsimo\">\n<p>Tambi\u00e9n trabaja en <em>El sendero,<\/em> una exposici\u00f3n que quiere presentar en el Centro de las Artes junto con sus alumnos. Y para el siguiente a\u00f1o espera montar <em>Forajido<\/em>, la cual trata sobre un charro que recorre el limbo enfrent\u00e1ndose a todo lo que lo hizo ser \u00e9l en vida, tanto lo bueno como lo malo. La historia toma un poco de <em>Pedro Paramo, el Infierno de Dante<\/em>, la vida de su bisabuelo Jer\u00f3nimo y sus vivencias de ese periodo en el que sinti\u00f3 que deb\u00eda esconderse del mundo porque hab\u00eda fallado y regres\u00f3 a su pueblo para volver a conectar con todo lo que lo hac\u00eda sentir \u00e9l mismo.<\/p>\n<blockquote><p><em>\u201c\u2014Creo que cuando hablas del purgatorio, hablas tambi\u00e9n de sanar tanto las cosas que te hicieron, como las cosas que t\u00fa hiciste. Es un poco todo lo que te cuestionas de ti mismo cuando algo sale mal. Se volvi\u00f3 como una carta de redenci\u00f3n hacia mi persona.\u201d<\/em><\/p><\/blockquote>\n<p><a href=\"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/495180590_1244103601048429_5830962991326359820_n.jpg\"><img src=\"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/wp-content\/uploads\/2025\/09\/495180590_1244103601048429_5830962991326359820_n-240x300.jpg\" alt=\"\" width=\"317\" height=\"396\" \/><\/a><\/p><p style=\"text-align: center;\"><a href=\"https:\/\/www.instagram.com\/don.mexicanisimo?utm_source=ig_web_button_share_sheet&amp;igsh=dHk4bTh3NmhnMTNr\">Instagram: @don.mexicanismo<\/a><\/p>","_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33180","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=33180"}],"version-history":[{"count":79,"href":"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33180\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":33301,"href":"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/posts\/33180\/revisions\/33301"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/media\/33205"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=33180"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcategories&post=33180"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/www.muvipa.com.mx\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Ftags&post=33180"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}